Darten op een dartbord dat beweegt

Om als maatschappelijk onderneming van waarde te blijven voor huidige én toekomstige eindgebruikers en stakeholders, is het van belang in verbinding te staan met de snel veranderende wereld om je heen. In de praktijk voelt dat als darten op een dartboard dat beweegt. Organisaties die toekomstbestendig zijn, hebben in mijn ogen drie belangrijke kenmerken: ze kunnen van verre nieuwe behoeftes in de samenleving zien, ze opereren koersvast vanuit een visie die daarop geënt is en ze zijn wendbaar. Het zijn organisaties die tegelijkertijd flexibiliteit én stabiliteit bezitten, die vanuit vertrouwen én eigenaarschap op alle niveaus werken aan een grondhouding gebaseerd op oprechte nieuwsgierigheid naar de ander. Nieuwsgierig zijn naar andere behoeften, perspectieven en trends/ontwikkelingen die de toekomst doen veranderen. Daarvoor zijn ‘nieuwe waarde’ en ‘antwoorden’ nodig. Vanuit mijn lange ervaring met het op deze wijze leiden en begeleiden van organisaties, zie ik steeds dat je die antwoorden vindt door de kracht van de externe en interne omgeving te benutten en daarbij het lef hebt anders te durven kijken en werken: van buiten naar binnen. Echt in dialoog gaan met (nieuwe generaties) eindgebruikers en externe stakeholders, met OR, de raad van huurders, cliënten, ouders etc. en met je medewerkers. Door die kracht breed te benutten, worden huidige patronen doorbroken en ontstaan nieuwe werelden, nieuwe antwoorden, Spannend in het begin, maar ik altijd gebeuren dat deze ‘co-creatieve’ manier van werken iedereen veel plezier, betekenis en zingeving geeft én resultaat oplevert. Daar krijg ik op mijn beurt ook weer plezier van!

In alle jaren dat ik werk met woningcorporaties, ouderzorg-, welzijns-, kinderopvang- en onderwijsorganisaties, valt het mij op dat ze geregeld benadrukken ‘anders te zijn’ ten opzichte van elkaar. Ik zie echter ook veel overeenkomsten, meer dan beseft wordt: ’eindgebruikers’ (burgers, huurders, cliënten, kinderen, leerlingen, ouders) wonen allemaal in een wijk en zijn vaak dezelfde mensen die gebruik maken van die verschillende diensten. Maar ook het nijpende ‘arbeidsmarktvraagstuk’ in kinderopvang/onderwijs/zorg of het ‘samenwerken tussen sectoren met verschillende geldstromen’ (bijvoorbeeld: tussen woningcorporatie/ouderenzorg ten gevolge van vergrijzing en tussen kinderopvang/onderwijs omwille van een doorlopende ontwikkellijn van kinderen). Waarom zou je dan niet gaan gluren bij de buren? Want als je voor hetzelfde vraagstuk is het van waarde elkaars kracht en inzichten te benutten.

Hierboven heb ik het gehad over de rol van bestuur en organisatie, maar de raad van toezicht / commissarissen heeft naar mijn mening ook een belangrijke rol richting de omgeving te vervullen. Ik noem het altijd ‘de 4e rol’ (naast de drie rollen die in de governance codes vermeld worden), namelijk: ‘het in verbinding staan met de interne- en externe stakeholders’. Om die rol goed te kunnen vervullen, is het voor de RvC/RvT van belang aangehaakt te blijven bij ontwikkelingen in de (lokale) samenleving. Gewoon door je oren te luisteren leggen, te kijken en te voelen wat er in de omgeving speelt; vanuit oprechte nieuwsgierigheid. Niet omdat het moet, maar omdat je het belangrijk vindt! ‘In verbinding staan met je stakeholders’ betekent overigens niet dat je als RvT/RvC het stakeholdermanagement gaat voeren of contact met hen onderhoudt: dat is de rol van het bestuur en de organisatie.
Een mooi voorbeeld om in verbinding te blijven zijn de ‘Brede Ontmoetingen’ die ik begeleid en ook zelf -in mijn rol als commissaris en mede-initiatiefnemer ervan- een aantal keren heb meegemaakt. Tijdens deze dialogen zie ik de verbinding tussen de interne stakeholders letterlijk groeien en zie ik nieuwe inzichten en volop inspiratie ontstaan.

Van waarde blijven heeft dus invloed op hoe we als organisatie, als mens ons werk in de praktijk organiseren en wat er voor nodig is om ons werk goed te blijven doen, want de wereld draait door! De kanteling naar een organisatie met de drie genoemde kenmerken vraagt niet alleen vernieuwing in organisaties, maar ook van het bestuur en toezicht. Zij zijn essentieel om de goede context hiervoor te scheppen. Mijn persoonlijk missie is daarom in verschillende rollen en met verschillende diensten bij te dragen aan waardegericht bestuur & toezicht, aan toekomstbestendige dienstverlening en aan organisaties die bijdragen aan een vitale en inclusieve samenleving.

Onder andere begeleid ik maatschappelijke organisaties met:

De principes ‘Appreciative Inquiry’ (waarderend onderzoeken) en ‘DesignThinking’ zijn hierin verankerd.

Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met Judy Braam. Kijk op www.la-zarza.nl voor meer informatie.

Judy Braam (52) is directeur van La Zarza | wonen zorg welzijn educatie. Daarnaast vervult zij drie toezichthoudende rollen bij maatschappelijke organisaties die ‘actief in de wijk zijn’: als vicevoorzitter Raad van Commissarissen deltaWonen (woningcorporatie), vicevoorzitter Raad van Toezicht Stichting Zorgcentra Rivierenland (ouderenzorg), voorzitter van de Raad van Toezicht Stichting Ludens (kinderopvang). Judy Braam heeft van oorsprong een achtergrond in Industrieel Ontwerpen, een opleiding waarbij de waarde voor de eindgebruiker centraal staat in het ontwikkelen van producten, diensten en organisaties. Op verschillende manieren en in verschillende rollen draagt zij bij aan bestuur, toezicht en organisatie in het van waarde blijven voor eindgebruikers en (potentiele) stakeholders.